GOFALU AMDANAT DY HUN

Gall llawer o bethau wneud i ti deimlo dy fod yn cael dy lethu, neu’n ddideimlad neu’n isel. Ond mae gennym awgrymiadau a syniadau i dy helpu i ymdawelu, i ofalu am dy hun ac i deimlo’n well.

Mae'r dudalen hon hefyd ar gael yn Saesneg

DYSGU YMDOPI

Mae gofalu amdanat dy hun yn golygu gwneud pethau er dy fwyn di i dy helpu i deimlo’n well.

Mae dysgu arafu dy feddyliau a newid sut rwyt ti’n gweld pethau yn gallu dy helpu i wneud y canlynol:

• teimlo’n well ac yn hapusach

• canolbwyntio, astudio neu weithio

• canfod ffyrdd newydd o ymdopi â sefyllfaoedd.

Mae hunanofal yn gallu cymryd amser ac ymarfer. Ond po fwyaf y byddi di’n gwneud hynny, yr hawsaf fydd hi.

5 peth i roi cynnig arnynt

  1. Cymer 5 anadl ddofn i mewn drwy dy drwyn ac allan drwy dy geg
  2. Mynega dy deimladau gan ddefnyddio ein blwch celf (Saesneg)
  3. Darllena ein hawgrymiadau ar gyfer magu hyder a hunan-barch (Saesneg)
  4. Gwna chwaraeon neu ymarfer corff ysgafn (Saesneg) neu tro at ein pecyn ymdopi (Saesneg) i ddod o hyd i syniadau llawn hwyl
  5. Gofynna i oedolyn rwyt ti’n ymddiried ynddo (Saesneg), ffrind neu gwnselydd Childline am help

FFYRDD O DEIMLO’N WELL

Rho gynnig ar un o’r pethau hyn bob dydd:

• Bod yn garedig wrthyt ti dy hun. Meddylia beth fyddet ti’n ei ddweud wrth ffrind pe baen nhw yn dy sefyllfa di.

 • Gwirio dy anghenion sylfaenol. Ystyria a wyt ti’n llwglyd, yn sychedig neu’n flinedig – a bwyta, yfed neu orffwys os oes angen.

• Canolbwyntio ar bethau y funud hon. Os wyt ti’n teimlo’n flin neu wedi dy lethu, tynna dy hun allan o’r sefyllfa drwy oedi am 30 eiliad a theimlo dy draed yn gadarn ar y llawr neu dy gefn yn erbyn cadair.

• Cymryd seibiant. Neilltua amser i wrando ar gerddoriaeth, mynd am dro neu gael sgwrs gyda theulu neu ffrindiau.

• Anadlu’n ddwfn. Cymer 5 anadl ddofn i mewn drwy dy drwyn ac allan drwy dy geg

• Bod yn garedig wrth bobl eraill. Helpa dy hun i deimlo’n falch neu’n dda drwy wneud rhywbeth caredig ar hap fel cynnig golchi llestri, gwneud paned o de i rywun neu fynd ati i wirfoddoli.

Dysgu dweud na. Meddylia amdanat dy hun cyn pobl eraill – os oes rhywun yn cymryd llawer o dy amser ac mae’n gwneud i ti deimlo dan straen neu wedi cynhyrfu, rho wybod iddyn nhw pan fydd angen seibiant arnat. Edrycha ar ein hawgrymiadau ar gyfer bod yn bendant (Saesneg).

Pethau i roi cynnig arnyn nhw nawr

Os wyt ti’n gwegian dan dy feddyliau neu dy deimladau, mae’n gallu helpu os wyt ti’n canolbwyntio ar bethau o dy gwmpas. Rho gynnig ar enwi:

  • 5 peth y galli di eu gweld
  • 4 peth y galli di eu cyffwrdd neu eu teimlo
  • 3 pheth y galli di eu clywed
  • 2 beth y galli di eu harogli
  • 1 peth y galli di ei flasu.

FIDEOS SY’N GALLU HELPU

Pan fyddi di’n teimlo dan straen neu’n cael dy lethu, mae’n gallu helpu i ganolbwyntio ar bethau yn y fan a'r lle. Gall canolbwyntio ar dy anadlu, sefydlu dy hun yn y foment neu ganolbwyntio ar dy gorff dy helpu i dawelu a theimlo dy fod yn gallu ymdopi’n well. Treulia ychydig o amser yn gwrando ar bob fideo. Galli eu chwarae gymaint o weithiau ag wyt ti eisiau.

Awgrymiadau anadlu i dy dawelu di (Saesneg)

Sut mae sefydlu dy hun yn y foment (Saesneg)

Ymarferion tawelu (Saesneg)

CREU TREFN IACH

Pan fyddi di’n teimlo’n isel, mae’n gallu bod yn anodd dod o hyd i’r amser i wneud pethau bychain. Ond does dim ots sut wyt ti’n teimlo, mae ffyrdd o atgoffa dy hun i gadw trefn iach.

 

SUT MAE DECHRAU’R DIWRNOD MEWN FFORDD DDA

Un o rannau pwysicaf trefn dy ddiwrnod yw cael cychwyn da. Rho gynnig ar y pethau hyn wrth ddeffro:

  1. Rhoi mwy o amser i ti dy hun yn y bore – gosoda larwm ar yr un pryd bob dydd a rho 10 munud ychwanegol i ti dy hun fel nad oes angen i ti frysio
  2. Treulia ychydig funudau ar ôl deffro yn gofyn i ti dy hun sut rwyt ti’n teimlo
  3. Yfa wydraid o ddŵr i roi hwb i’r corff a’r meddwl
  4. Cymer gawod neu sblasio dy wyneb â dŵr oer i dy ddeffro
  5. Cymer frecwast bob amser
  6. Cymer 5 anadl ddofn i mewn drwy dy drwyn ac allan drwy dy geg
  7. Gwna ymarferion ymlaciol yn y bore (Saesneg).

GWNEUD NEWIDIADAU CADARNHAOL

Pan fyddi di’n teimlo’n isel

Pan nad oes gen ti egni

CAEL HELP

Os wyt ti’n teimlo’n anniogel neu’n methu ymdopi ar dy ben dy hun, mae’n bwysig cael cymorth. Gallet:

• mynd i rywle diogel gydag oedolyn rwyt ti’n teimlo’n ddiogel gydag ef (Saesneg)
siarad â chwnselydd Childline ar-lein neu drwy ffonio 0800 1111
• ffonio 999 a gofyn am ambiwlans, neu ffonio’r rhif 111 ar gyfer achosion nad ydynt yn argyfwng.