Coronafeirws

Os wyt ti’n poeni neu mae COVID yn gwneud bywyd yn anoddach rydyn ni yma i helpu.

DILYN Y CANLLAWIAU DIWEDDARAF

Nid yw bob amser yn hawdd cadw i fyny â'r hyn y dylet ac na ddylet fod yn ei wneud. Os nad wyt ti’n siŵr, mae'n bwysig gofyn i oedolyn rwyt ti’n ymddiried ynddo neu edrych ar ganllawiau diweddaraf y Llywodraeth ar beth yw'r cyfyngiadau.

Mae’n dal yn bwysig iawn cadw pellter cymdeithasol am y tro, sy’n cynnwys:

  • cadw dau fetr (neu ddau gam mawr) i ffwrdd oddi wrth unrhyw un nad wyt ti’n byw gyda nhw
  • gwisgo masg neu orchudd wyneb os galli di
  • golchi dy ddwylo’n rheolaidd, am o leiaf 20 eiliad
  • defnyddio hylif diheintio dwylo
  • peidio ag ysgwyd dwylo na rhoi cwtsh i bobl nad wyt ti’n byw gyda nhw.

Mae oedolion a rhai pobl ifanc hefyd yn cael cynnig brechlyn, mae hyn yn helpu i amddiffyn rhag dal COVID a gall dy helpu os wyt ti’n ei ddal. Os wyt ti wedi cael cynnig brechlyn, ond rwyt ti’n teimlo'n bryderus yna mae gennym ni gyngor i helpu (Saesneg).

Mae mwy o gyngor am gadw pellter cymdeithasol ar wefan y GIG.

5 ffordd i edrych ar old y iechyd meddwl

Ymdopi â gorbryder

Mae’n naturiol dy fod yn poeni am yr hyn sy’n digwydd yn y byd. Ond beth bynnag sy’n digwydd, mae pethau y galli di eu gwneud:

  • Siarad amdano Dwyt ti ddim ar dy ben dy hun, a gall helpu i siarad. Siarada â rhywun rwyt ti’n ymddiried ynddynt, cwnselydd Childline.
  • Ffocysu ar dy gorff Mae gorbryder deimlo'n llethol weithiau, ond gall canolbwyntio ar dy anadlu (Saesneg) a rhoi cynnig ar rai ymarferion helpu.
  • Cymryd saib o’r newyddion Bydd gan lawer o erthyglau newyddion deitlau sydd wedi'u cynllunio i wneud ti’n bryderus fel dy fod ti’n eu darllen. Edrycha ar newyddion rwyt ti’n ymddiried (Saesneg) ynddynt yn unig, a chymryd seibiant ohono bob dydd.
  • Rho amser i dy hun Mae'n naturiol i boeni ac mae'n iawn i angen amser i ti dy hun. Os wyt ti’n gwthio dy hun i ddal ati, gwneud yn siŵr dy fod ti’n cymryd seibiannau a gwneud rhywbeth ti’n ei fwynhau.
  • Dilyn y canllawiau Y ffordd orau i gadw pawb yn ddiogel yw dilyn y canllawiau. Hyd yn oed os nad yw pobl eraill bob amser yn eu dilyn, gallet ti chwarae dy ran. 

BETH YW’R CORONAFEIRWS?

Mae COVID-19 yn fath o goronafeirws. Gall effeithio ar ysgyfaint a llwybrau anadlu pobl, ond mae’n ymddangos ei fod yn cael llai o effaith ar blant a phobl ifanc. 

Dyma’r symptomau fel arfer: 

  • gwres uchel 
  • peswch nad oedd gen ti o’r blaen. 
  • colli synhwyrau blasu neu arogli.

Mae’n normal i amrywiadau newydd fel omicron a delta i ddigwydd.  Gwahanol fathau o COVID-19 yw rhain, a all weithiau fod yn fwy heintus, sy'n golygu ei bod yn fwy tebygol y bydd rhywun yn ei ddal oddi wrth rywun arall. Mae amrywiadau COVID-19 yn ei gwneud hi'n bwysig iawn cael dy frechu os wyt ti’n gallu ac i gadw pellter cymdeithasol.

Mae’n bosibl na fydd rhai sydd â’r coronafeirws yn cael unrhyw symptomau o gwbl – felly mae’n bwysig cadw pellter cymdeithasol hyd yn oed os wyt ti’n iach. 

Er ei fod yn fwy heintus, bydd y rhan fwyaf o bobl sy’n cael COVID-19 neu’r coronafeirws yn gwella’n llwyr. Ond mae’n dal yn bwysig dilyn y mesurau cadw pellter cymdeithasol i ddiogelu pawb ac i’w atal rhag lledaenu.

CAEL HELP OS NAD WYT TI’N TEIMLO’N DDIOGEL

Mae yna lawer o resymau y gallet ti fod yn teimlo’n anniogel:

  • Rwyt ti’n cael ei frifo neu ei gam-drin gartref, neu falle bod rhywun rwyt ti’n nabod yn cael ei gam-drin.
  • Rwyt ti’n ffraeo gyda'r bobl rwyt ti’n byw gyda
  • Rwyt ti wedi rhedeg i ffwrdd neu falle bod rhywun wedi dweud wrthyt ti i adael
  • Mae unrhyw beth arall yn digwydd sy'n gwneud i ti deimlo'n anniogel neu'n ofnus.

Weithiau mae’n gallu teimlo'n anodd cael help oherwydd dy fod ti’n hunanynysu neu oherwydd nad wyt ti’n gallu mynd i'r ysgol. Beth bynnag sy'n digwydd, mae yna help ar gael. Gallet ti siarad â chynghorydd Childline am unrhyw beth, ac mewn argyfwng dylet ti ffonio 999 bob amser.